Wszystkie posty spełniające kryteria zapytania obwód głowy, posortowane według trafności. Sortuj według daty Pokaż wszystkie posty

"Obwód głowy" Włodzimierz Nowak  

Posted by Inblanco in


Był czas, gdy język niemiecki słyszałam jedynie w telewizji, na filmach. Wiecie jakich? No właśnie. Niemiecki płynął z gardeł aktorów grających hitlerowców, esesmanów, gestapowców. Nie znosiłam nawet brzmienia tego języka. Ale czy można się dziwić?

Potem, gdy jako małolata oglądałam niemiecką Vivę, okazało się, że język Goethego, gdy nie warczy nim przebrany w mundur facet jest... miły i przyjemny dla ucha!
To był pierwszy przełom.

Zaczęłam szukać informacji o zachodnich sąsiadach, zwłaszcza o młodych ludziach, bo ciekawiły mnie ich spostrzeżenia na przeszłość i współczesność. Jeśli udało mi się do czegoś dotrzeć, to zazwyczaj był to przypadek. A to jakiś zabłąkany artykuł w nieodżałowanym "Na przełaj" a to w "Forum". A mnie wciąż było mało...

I oto na scenę wkracza Włodzimierz Nowak i jego "Obwód głowy".

Nowak pozwolił mi zdobyć wiedzę, jakiej chyba jednak nie pragnęłam. Wiedza niełatwa i niewygodna, uwierająca. Jego zbiór reportaży to 12 różnych historii: o wojnie, współczesnych polsko-niemieckich stosunkach, o losach byłych mieszkańców NRD, o kapitalizmie w Polsce i w Niemczech, o przerzutach ludzi przez zieloną granicę na Nysie, o polskich siostrach rozdzielonych podczas wojny i zaadoptowanych przez niemieckie rodziny, itd.

Część z tych rzeczy, o dziwo, wydała mi się nieaktualna. Czy reportaż może się zestarzeć? Przyznam, że zaczęłam się nad tym zastanawiać. U Tochmana czy Szczygła nie zauważyłam tego problemu. Może dlatego, że tam bohater i jego emocje były najważniejsze, a tutaj, gdy w centrum zainteresowania staje zjawisko polityczno-ekonomiczne, to taki temat szybko się dezaktualizuje. Nie interesowały mnie więc refleksje mieszkańców przygranicznych miejscowości, którzy marzą o wejściu do Unii, bo wtedy ich sytuacja materialna będzie... lepsza. Chociaż z chęcią bym się dowiedziała, co _teraz_ myślą bohaterzy tego reportażu? Jak wypadła konfrontacja marzeń z rzeczywistością?

Są w tym tomiku jednak takie rzeczy, że po ich przeczytaniu koniecznie musiałam o tym z kimś porozmawiać. Wymuszałam na rozmówcy jasną odpowiedź: jak to było możliwe?
Masowe samobójstwa. Gdy kończy się wojna a Rosjanie maszerują na Berlin, na swojej drodze trafiają na wsie i miasteczka, gdzie połowa niemieckich cywilów nie żyje. Sami targali się na własne życie: matki szykowały pętle dla dzieci, mężowie podcinali żyły swoim żonom...
Czy to strach przed "dzikimi hordami" ze wschodu? A może kwestia dumy narodowej, jak sugerują niektórzy? Nowak pokazuje, że to nie były pojedyncze incydenty. Niewyobrażalne.

Gdy z kolei oddaje głos niemieckiemu żołnierzowi, uczestnikowi walk podczas powstania warszawskiego, wywołuje tym sposobem ogromny dysonans. Bo oto słuchamy opowieści wówczas młodego chłopaka, razem z nim poruszamy się po ulicach niszczonej Warszawy, starając się unikać kul. Ale gdy bohater wbiega do kamienicy i tam walczy z powstańcami, to dociera do czytelnika prawda: albo oni albo on... Jak się ustosunkować do tego?
Tym bardziej, że to nie są słowa bandziora, fanatycznego wyznawcy Hitlera. Nie, to był zwykły chłopiec, który starał się uniknąć wojska. Ale trafił do Polski. I opowiada, co widział, przeżył, zrobił.

Ale oprócz takich trudnych i mocnych reportaży, trafiają się i takie lżejszego kalibru. Najbardziej podobała mi się historia byłej mieszkanki NRD, która wspomina dzieciństwo i młodość w państwie Honeckera. Nie do uwierzenia! Te hasła, te obowiązkowe rytuały prawdziwego socjalisty... Śmiesznie i straszno, bo ci ludzie naprawdę zostali ograbieni przez system. Z samodzielności, jakiejś rzutkości, ambicji. I nawet nie są tego świadomi.

I na koniec jeszcze osobista refleksja. Moja babcia, o której już tutaj kiedyś wspominałam, przyjechała na ziemie zachodnie i dostała z dziadkiem gospodarstwo po Niemcach. Piękny, duży dom, w którym spędziłam część swojego dzieciństwa i z którym wiąże się mnóstwo wspaniałych wspomnień.
Jego poprzedni mieszkańcy nawiązali kontakt z babcią i kilkakrotnie nas odwiedzali. Starsi Niemcy pokazywali swoim dzieciom, potem wnukom, ważne miejsce z ich przeszłości... Ja byłam wtedy mała i niewiele z tego pamiętam, ale to musiały być smutne spotkania.
O podobnych historiach Nowak też pisze.

Czy wiem więcej? Tak. I mam nadzieję, że oddalam się coraz bardziej od stereotypowego myślenia o naszych sąsiadach. Zasługa Nowaka jest w tym duża. Polecam.

"Serce narodu koło przystanku" Włodzimierz Nowak  

Posted by Inblanco in

     O nagrodzie im. Ryszarda Kapuścińskiego dowiedziałam się w zeszłym tygodniu i przyznam, że pomysł bardzo mi się podoba. Po ogłoszeniu autorów nominowanych do zaszczytnego tytułu,  nie trudno było się zorientować, że w Polsce wydawaniem reportażu zajmuje się głównie wydawnictwo Czarne. Chwała im za to!
Zmobilizowałam się również do tego, by w końcu napisać coś o jednej z wyróżnionych pozycji.

   Na początku roku czytałam "Serce narodu kolo przystanku" Włodzimierza Nowaka, ale nie napisałam notki, bo nie miałam na nią konceptu. Przyznam też, że nie ten zbiór nie uwiódł mnie równie mocno, co poprzedni tytuł Nowaka, czyli "Obwód głowy" .
Jednak obiektywnie muszę stwierdzić, że to wcale niekoniecznie wynika ze słabszej formy reportera.

Możliwe bowiem, że trudno mi polubić "Serce..." bo jak tutaj polubić brudną i szarą  prowincję? Pozbawioną nadziei, przesiąkniętą na wskroś stagnacją? I ci biedni, mali, szarzy ludzie. Ludzie bez życia, bez szans na lepszy los, czasami świadomi piekła nijakości i bylejakości i tego, że znaleźli się w miejscu opuszczonym przez Boga. W świecie, w którym piękno to co najwyżej ładna pani z meksykańskiej telenoweli. 

  Przygniata ten zbiór swoją wymową a ukojenia nie przynoszą także reportaże o pozytywnym zabarwieniu. Bo nawet wtedy czytelnik jest świadomy, że ta dobra chwila, ten miły i uczynny człowiek jest jakby z innej bajki...
Innej?

   Nie mam ulubionego reportażu w "Sercu narodu koło przystanku". Nie wszystkie pamiętam po tych kilku miesiącach. Najbardziej zapadł mi w pamięć ten o młodym chłopcu, który zginął, bo był zmęczony pracą ponad siły i brakiem odpoczynku. Pamiętam do teraz opis jego tenisówek, które po nim zostały.

   Wrażenie robi też otwierający zbiór tekst o osiłkach stosujących dopalacze, by  stymulować przyrost mięśni, by "zdobyć" właściwy obwód bicepsa. Kwestia zdrowia, konsekwencji przyjmowania specyfików różnej maści kompletnie się nie liczy, bo to przecież co najwyżej problem przyszłości. Liczy się teraźniejszość. Tu i teraz. Zawsze.

I może to nasz główny problem?

Stosik' 2009  

Posted by Inblanco in


Stosik 2009
(lista niekomletna, niestety) 



1. "Konstelacje" Dawid Mitchell
2. "Bracia" Da Chen
3. "Dziobaś i inni" Tomasz Trojanowski
4. "Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet" Stieg Larsson
5. "Obwód głowy" Włodzimierz Nowak
6. "Wściekły pies" Wojciech Tochman
7. "Fałszywy dowód" Donna Leon
8. "Marchia cienia" Tad Williams
9. "Roseanna" Sjowall/Wahloo
10. "Memento mori" Ian Rankin
11. "W głębi lasu" Harlan Coben(audiobook)
12. "Wzgórze Rzeźnika" Laura Lippman
13. Tess Gerritsen "Klub Mefista"(audiobook)
14. Tess Gerritsen "Autopsja"(audiobook)
15. Tess Gerritsen "Grzesznik"
16. Andrew Davidson "Gargulec"
17. Colin Dexter "Ostatni autobus do Woodstock"
18. Richard Harris "Cycero"
19. Judy Budnitz "Ładne duże amerykańskie dziecko"
20. Anna Maria Goławska, Grzegorz Lindenberg "Toskania, Umbria i okolice. Przewodnik subiektywny"
21. Yrsa Sigurdardottir"W proch się obrócisz"
22.Michael Grant "Gone.Zniknęli"
23."Żarłoczny przypływ" Amitav Ghosh
24. "Intruz" Stephenie Meyer
25."Zła krew" Grzegorz Gortat
26.  "Ukojenie" Ian McEwan
27. "Letnik z Mierzei" Kazimierz Orłoś
28. "Dziewczyna z ganku"  Kazimierz Orłoś
29. "Połówka żółtego słońca" Chimamanda Ngozi Adichie
30. "W bagnie" Indridason Arnaldur
31. "Dziewczyna, która igrała z ogniem" Stieg Larsson
32. "Tak wyszło" Amelie Nothomb
33. "Ostrygojady" Susan Fletcher
34. "Dlaczego rozstrzelali Stanisławów" Martin Pollack
35. "Czarodziejka z Florencji" Salman Rushdie
36. "Rachuba świata" Daniel Kehlmann
37. "Dziecię boże" Cormac McCarthy
38. "Droga do szczęścia" Ricard Yates
39. "Zapomniany ogród" Kate Morton
40. "Marina" Zafon
41. "Posłaniec" Markus Zusak
42. "Na ratunek" Sophie Hannah
43. "Żelary" Kveta Legatova
44."Zdążyć przed zmrokiem" Tana French
45. "Czerń kruka" Ann Cleeves
46. "Przerwane milczenie" Link Charlotte
47. "Księga Małgorzaty" Riley Judith Merkle (audiobook)
48. "W poszukiwaniu szmaragdowego lwa" Riley Judith Merkle (audiobook)
49. "Czas miłości" McCullough Colleen (audiobook)
50. "Tunele"Gordon Roderick, Williams Brian (audiobook)
51. "Narrenturm" Sapkowski Andrzej (audiobook)
52. "Noc bez brzasku" MacLean Alistair (audiobook)
53. "Bez skrupułów" Coben Harlan (audiobook)
54. "Rozbite okno" Jeffrey Deaver
55. "Ciemność mroczniejsza niż noc" Connelly Michael (audiobook)
56. "Dziewczyna, która igrała z ogniem" Larsson Stieg
57. "Księżniczka z lodu" Läckberg Camilla